Taakoverdracht: Rechtbank oordeelt in het voordeel van woningcorporaties
Goed nieuws voor corporaties die een taakoverdracht overwegen. In een onlangs gepubliceerde uitspraak heeft Rechtbank Zeeland-West-Brabant namelijk geoordeeld dat in een specifieke casus wél sprake was van een taakoverdracht die is vrijgesteld van overdrachtsbelasting.
De kern van de uitspraak: de belanghebbende (verkrijgende corporatie) heeft volgens de Rechtbank een meeromvattende rol dan alleen de verhuur van een woning. Hierdoor is volgens de Rechtbank niet slechts sprake van een overdracht van een losse onroerende zaak, maar van een zelfstandig onderdeel van de volkshuisvestelijke taak. De vrijstelling is daardoor volgens de rechtbank van toepassing.
En nog meer goed nieuws: in de Voorjaarsnota 2026 is aangekondigd dat per 2027 een vrijstelling overdrachtsbelasting wordt ingevoerd voor de overdracht van DAEB-woningen tussen woningcorporaties.
Achtergrond van de casus
De overdragende corporatie houdt zich landelijk bezig met de huisvesting van senioren en mensen met een zorgvraag. Deze corporatie heeft besloten enkele complexen af te stoten die niet langer passen bij haar doelgroep. Belanghebbende heeft in 2023 één van deze complexen overgenomen. De verkrijgende corporatie is van mening dat ten aanzien van deze verkrijging geen overdrachtsbelasting verschuldigd is, omdat de overdracht volgens haar kwalificeert als een vrijgestelde taakoverdracht. De Belastingdienst deelt deze mening niet.
Waar ging het geschil over?
Partijen zijn het erover eens dat de overdracht plaats heeft gevonden tussen ANBI’s, dat er voldoende passiva zijn overgedragen en dat commerciële factoren geen rol spelen. Partijen zijn het er ook over eens dat het niet gaat om de overdracht van de gehele taak. In geschil is uitsluitend de vraag of sprake is van een overdracht van een zelfstandig onderdeel van de volkshuisvestelijke taak.
Standpunt van de verkrijgende corporatie
Volgens de verkrijgende corporatie kan op meerdere manieren worden vastgesteld dat sprake is van een zelfstandige taak:
- Geografisch perspectief: het gaat om alle woningen in een afgebakende wijk/buurt.
- Doelgroepbenadering: de overdragende corporatie draagt gefaseerd aan meerdere corporaties alle complexen over die niet geschikt zijn (te maken) voor haar specifieke doelgroep (ouderen met een zorgvraag). Daarmee draagt zij een deel van haar volkshuisvestelijke taak over.
Standpunt Belastingdienst
De inspecteur vond dat geen sprake was van een zelfstandig onderdeel van een taak, omdat slechts één woningcomplex is overgedragen. Dat is volgens de Belastingdienst te beperkt. Ook vanuit geografisch perspectief is geen sprake van een afgebakend gebied, omdat de overdragende corporatie haar volkshuisvestelijke taken blijft uitoefenen in de betreffende gemeente.
Oordeel van de Rechtbank
De Rechtbank oordeelt in het voordeel van de corporatie. Belangrijke overwegingen:
- De overdragende corporatie heeft zich ten doel heeft gesteld om de reguliere sociale huisvesting af te stoten.
- De ondersteuning die de overdragende corporatie aan de huurders van de sociale huurwoningen aanbood, wordt voortgezet door de verkrijgende corporatie.
- De verkrijgende corporatie doet meer dan enkel de verhuur van een woning: de corporatie heeft een wettelijke taak op grond van de Woningwet die veel meer omvat dan alleen het verhuren van woningen. Denk aan een intensieve beheerrol, met een dekkend netwerk van woonconsulenten, buurtbeheerders en samenwerkingsverbanden met maatschappelijke partijen.
Hierdoor is volgens de Rechtbank sprake van de overdracht van een zelfstandig onderdeel van een volkshuisvestelijke taak, en dus van een vrijgestelde taakoverdracht.
Wat betekent dit voor corporaties
Deze uitspraak biedt corporaties de mogelijkheid om eerder vrijgesteld van overdrachtsbelasting een deeltaak over te dragen binnen de sector. Het blijft wel zaak om goed te documenteren waarom de overdracht een zelfstandig taakonderdeel betreft.
Voor overdrachten in 2027 en later heeft het ministerie van Financiën in de Voorjaarsnota aangekondigd een vrijstelling overdrachtsbelasting in te zullen voeren. Deze regeling moet nog worden uitgewerkt en lijkt zich te richten op DAEB-woningen. We houden de ontwikkelingen in de gaten.